Program profilaktyki raka szyjki macicy
Rak szyjki macicy jest ósmym najczęściej występującym nowotworem u kobiet w Polsce i stanowi ponad 2,5% wszystkich zachorowań nowotworowych w tej grupie. Każdego roku diagnozuje się go u około 2200 kobiet, z czego blisko 1400 umiera z powodu choroby.
Regularne badania cytologiczne umożliwiają wykrycie zmian przedrakowych oraz raka na wczesnym, uleczalnym etapie. Dane pokazują, że u 1,5–2% kobiet wynik badania cytologicznego jest nieprawidłowy i wymaga dalszej diagnostyki.
Do kogo jest skierowany program?
Program skierowany jest do kobiet wieku 25–64 lat, które są zdrowie i nie odczuwają żadnych dolegliwości i nie wykonywały badania cytologicznego w ciągu ostatnich 3 lat.
Uwaga:
Jeżeli wynik badania będzie prawidłowy, lekarz ginekolog zaleci wykonanie kolejnej cytologii po 3 latach. W uzasadnionych przypadkach — w szczególności u kobiet zakażonych wirusem HIV, przyjmujących leki immunosupresyjne lub zakażonych wirusem HPV wysokiego ryzyka — kontrolne badanie może być zalecone już po 12 miesiącach.
Jeśli natomiast w cytologii zostaną wykryte zmiany o charakterze dysplastycznym, lekarz skieruje Cię na dalszą diagnostykę, taką jak badanie kolposkopowe lub kolposkopia z pobraniem wycinka do badania histopatologicznego. Gdy wyniki tych badań nie potwierdzą nieprawidłowości, lekarz poinformuje Cię o terminie kolejnej cytologii — po 3 latach lub, w uzasadnionych przypadkach, po roku.
Uwaga! Pacjentki leczone z powodu nowotworu złośliwego szyjki macicy po zakończeniu kontroli onkologicznej (decyzję podejmuje lekarz prowadzący leczenie onkologiczne) ponownie mogą zostać objęte badaniami cytologicznymi.
Dostępne są dwa rodzaje badań przesiewowych:
Schemat tradycyjny:
- klasyczna cytologia
- wykonywana co 3 lata
Schemat nowy:
- polega na wykonaniu testu HPV HR z genotypowaniem, który wykrywa DNA lub RNA wirusa brodawczaka ludzkiego (HPV) o wysokim ryzyku onkogennym w wymazie z szyjki macicy
- wykonywany jest co 5 lat
- jeśli wynik testu HPV HR jest dodatni, z tego samego pobranego materiału wykonuje się dodatkowo cytologię na podłożu płynnym (LBC).
Cel programu
- zmniejszenie wskaźnika umieralności kobiet na raka szyjki macicy do poziomu osiągniętego w krajach Unii Europejskiej,
- zwiększenie wiedzy kobiet na temat profilaktyki raka szyjki macicy i wprowadzenie na terenie całego kraju jednolitego modelu postępowania diagnostycznego.
Gdzie się zgłosić na badanie?
Każda poradnia położniczo-ginekologiczna, która ma podpisaną umowę z NFZ. W naszym Centrum posiadamy cztery poradnie ginekologiczno-położnicze, w których wykonujemy badanie cytologiczne w ramach programu.
Nasze lokalizacje, w których znajduje się poradnia ginekologiczna:
Przychodnia "Maratońska"
ul. Maratońska 71
Przychodnia "Kasprzaka"
ul. Kasprzaka 27
Przychodnia "Wileńska" (filia)
ul. Wileńska 25
Przychodnia "Olimpijska" (filia)
ul. Olimpijska 7A
Jak przebiega badanie?
W pierwszej kolejności skorzystasz z bezpłatnej cytologii, wykonanej przez lekarza ginekologa. Lekarz pobierze od Ciebie materiał do badania, który zostanie wysłany do oceny mikroskopowej. W zależności od wyników, lekarz podejmie decyzję o dalszym działaniu.
Jeśli Twój wynik będzie prawidłowy, lekarz ginekolog zaleci Ci ponowne badanie profilaktyczne po upływie 3 lat lub – w uzasadnionych przypadkach (w szczególności, jeżeli jesteś zakażona wirusem HIV, przyjmujesz leki immunosupresyjne lub jesteś zakażona HPV – typem wysokiego ryzyka) – po upływie 12 miesięcy.
W przypadku, gdy w badaniu zostaną stwierdzone zmiany o charakterze dysplastycznym, lekarz ginekolog skieruje Cię na dalszą diagnostykę – badanie kolposkopowe lub badanie kolposkopowe z pobraniem wycinka do badania histopatologicznego.
Jeżeli rozpoznano u Ciebie raka szyjki macicy lub inne schorzenie, zostaniesz skierowana (poza programem) do leczenia specjalistycznego w warunkach ambulatoryjnych/szpitalnych lub na dalszą diagnostykę do placówek posiadających umowę z NFZ.
Co przygotować?
Na wizytę weź ze sobą dokument tożsamości.
Pamiętaj, że na badanie:
- nie należy zgłaszać się w czasie krwawienia miesiączkowego,
- najlepiej zgłosić się nie wcześniej niż 4 dni po ostatnim dniu miesiączki i nie później niż 4 dni przed rozpoczęciem miesiączki,
- co najmniej 4 dni przed pobraniem wymazu cytologicznego nie należy stosować żadnych leków dopochwowych,
- od ostatniego badania ginekologicznego / USG przezpochwowego powinien upłynąć co najmniej 1 dzień.
Instytucja odpowiedzialna za Program
Narodowy Fundusz Zdrowia
Podstawa prawna
Świadczenia opieki zdrowotnej związane z wczesnym wykrywaniem raka szyjki macicy są finansowane zgodnie z załącznikiem nr 3 do Zarządzenia Nr 78/2018/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 7 sierpnia 2018 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju programy zdrowotne – w zakresach: profilaktyczne programy zdrowotne (z późn. zm.).
źródło: Strona NFZ, Program profilaktyki raka szyjki macicy
